Η διάλυση της σύμβασης για τη διευθέτηση του Ερασίνου: μια μεγάλη περιβαλλοντική και κλιματική νίκη!

 

Ανάγκη για Λύσεις βασισμένες στη Φύση για την Αντιπλημμυρική προστασία & για ανασχεδιασμό του έργου διευθέτησης Μ. Ρέματος Ραφήνας.

Με την υπ’ αρ. πρωτ. 1683/8.1.2026 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, που αναρτήθηκε στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ στις 12.1.2026, διαλύθηκε η σύμβαση του έργου με τίτλο: «Διευθέτηση του ρέματος Ερασίνου Ανατολικής Αττικής». Στο προοίμιο της απόφασης γίνεται ρητή αναφορά, μεταξύ άλλων:

- στο από 8.5.2023 πόρισμα του Μηχανισμού Καταγγελιών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΜΚ-ΕΤΕπ), που εκδόθηκε κατόπιν καταγγελιών πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Ο ΜΚ-ΕΤΕπ είχε διαγνώσει, μεταξύ άλλων παραβίαση της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα (μη χορήγηση της εξαίρεσης του άρ. 4 παρ.7 για νέες υδρομορφολογικές αλλοιώσεις) και της Οδηγίας για τους Οικοτόπους (άρ. 6 παρ.3) λόγω μη κατάρτισης Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης. Κατά την άποψη του ΕΤΕπ-ΜΚ, η επαγγελλόμενη αντιπλημμυρική προστασία, που θα παρείχε το έργο, δεν εκφράζει την επιστημονική θεωρία ότι οι υγρότοποι είναι τα καλύτερα περιβάλλοντα για την ισορροπία των υδατικών συστημάτων: τα οικοσυστήματα των χερσαίων υγροτόπων απορροφούν τα πλεονάζοντα ύδατα και βοηθούν στην πρόληψη των πλημμυρών και της ξηρασίας. Αυτή είναι και η θέση της Τράπεζας για τα αντιπλημμυρικά έργα στην Ελλάδα.

- στις 241/29.10.2025 και 242/29.10.2025 ομόφωνες αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου της Περιφέρειας Αττικής, με τις οποίες διατυπώθηκε αρνητική γνώμη επί των τροποποιητικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Στο προοίμιο των εισηγήσεών τους γίνεται αναφορά στην από Νοεμβρίου 2024 κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Το Βολικό Αφήγημα για το Αττικόψαρο και τα Αντιπλημμυρικά Έργα στον Ερασίνο και την Αττική: Αντί για Συμμόρφωση, και πάλι Συγκάλυψη», που υπογράφουν 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Με βάση το διεθνές και ενωσιακό κεκτημένο, οι Λύσεις βασισμένες στη Φύση αποτελούν τα καλύτερα και τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επειδή αντιμετωπίζουν ολιστικά τους κινδύνους της πλημμύρας, της ξηρασίας και της λειψυδρίας, ενώ παράλληλα διασφαλίζουν την βιοποικιλότητα, τα εσωτερικά και θαλάσσια ύδατα και το περιβάλλον. Αυτά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνον κατά τον σχεδιασμό από το Κράτος νέων έργων αλλά και κατά την υλοποίηση έργων που έχουν ήδη ξεκινήσει, με ανασχεδιασμό τους εφόσον χρειάζεται. Σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, η υποχρέωση αυτή απορρέει από το διεθνές δίκαιο & την αρχή της δέουσας επιμέλειας. Στον αντίποδα τα «γκρίζα» κατασκευαστικά έργα διευθέτησης αποτελούν «δυσπροσαρμογή» στην κλιματική αλλαγή, που θεμελιώνει διεθνή ευθύνη του Κράτους. 

Παρότι η 1η Αναθεώρηση των Σχεδίων Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ) Αττικής (2025) προβλέπει την προτεραιοποίηση των Φυσικών Μέτρων Συγκράτησης Ύδατος (ΦΜΣΥ) έναντι των «γκρίζων» κατασκευαστικών έργων διευθέτησης, μετά τη διαβούλευση εξαιρέθηκαν για πρώτη φορά από την υποχρέωση αυτή τα έργα με εγκεκριμένη χρηματοδότηση (!) Οι οικονομικοί λόγοι όμως δεν μπορεί να είναι πρόταγμα έναντι της ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής και της προστασίας του περιβάλλοντος και του κλίματος. 

Ειδικά στην καταταλαιπωρημένη από τις πυρκαγιές Αττική, που βρίσκεται στο hot spot της κλιματικής αλλαγής, αποτελεί περιβαλλοντικό και κλιματικό έγκλημα η καναλοποίηση των δύο τελευταίων ελεύθερων ποταμών (Ραφήνας και Ερασίνου), την ίδια στιγμή που στο πλαίσιο της κήρυξής της σε έκτακτη κατάσταση λειψυδρίας σχεδιάζεται για την υδροδότησή της η (μερική) εκτροπή δύο ποταμών της Ευρυτανίας (με κόστος μισό δισ. και συνοπτικές διαδικασίες). 

Ζητάμε τον ανασχεδιασμό του έργου διευθέτησης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας με αξιοποίηση των Λύσεων βασισμένων στη Φύση!

Στηρίξτε την καμπάνια https://megalorema.gr/!

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ